Ffrind
Pencampwr Sgamiau
Sefydliad

Beth yw Sgamiau?

Ceir llawer ffurf ar sgamiau; derbyn cyswllt diwahoddiad trwy e-bost, llythyr, a dros y ffôn neu wyneb yn wyneb, gan wneud addewidion ffug i gael arian gan bobl trwy dwyll. Mae nifer o sgamiau’n bodoli, ond ymysg y rhai sydd fwyaf cyffredin yw lotrïau ffug, rafflau neu gamblo twyllodrus, clirweledwyr, sgamiau cyfrifiadurol a sgamiau rhamant. Mae’r troseddwyr yn ymdrechu i dwyllo pobl gyda dogfennau neu wefannau crand a swyddogol eu golwg, neu jargon credadwy gwerthu dros y ffôn, gyda’r nod o’u perswadio i anfon ffi prosesu neu weinyddu, talu costau postio neu yswiriant, neu wneud galwad ffôn cyfradd premiwm. Ymwelwyr ffug, masnachwyr drygionus a gwerthwyr diegwyddor sy’n cyflawni sgamiau ar eich carreg drws, sy’n galw heibio, gan amlaf heb wahoddiad, ar wedd cwmni neu fusnes dilys.

Stori Joe

Cofnodwyd stori Joe a’i rannu gyda Ffrindiau yn Erbyn Sgamiau gan Heddlu Durham.


Stori Mr a Mrs A

Cafodd Mr a Mrs A eu twyllo gan sgamiau ers tua 20 mlynedd. Roedd Mr a Mrs A wedi rhedeg busnes hamdden llwyddiannus ers blynyddoedd lawer gyda sefyllfa ariannol gadarn. Wedyn, tua 20 mlynedd yn ôl, dechreuodd y busnes fethu.

Mr A;

'Pan ddaeth y llythyron cychwynnol yn dweud fy mod i wedi ennill symiau mawr o arian, meddyliais y gallai fod yn wir ac yn union beth oedd angen arnaf, am i mi golli cymaint o arian oherwydd yr effaith ar ein busnes. Fe wnaeth y twyllwyr fy nal ar gyfnod bregus, am wn i.'

Pan oedd y sefyllfa ar ei gwaethaf, roeddent yn anfon £300 mewn arian parod at y troseddwyr bob wythnos. Dros y blynyddoedd, ceisiodd eu mab eu perswadio eu bod nhw’n ateb sgamiau ac nid lotrïau a rafflau dilys, ond ni thyciai dim. Roedd y broblem mor ddifrifol, roedd eu mab yn ofni na fyddai ei rieni’n gallu talu eu biliau cartref.

Fe wnaeth Mrs A helpu Mr A ateb y llythyron ac fe ddaeth hi’n rhan fawr o’r holl beth hefyd. Cymaint felly nes i Mr A deimlo y byddai’r weinyddiaeth ynghlwm wrth ateb y sgamiau yn cadw meddwl ei wraig yn effro, a hithau’n dechrau dangos symptomau dementia. Fe wnaeth hi ddal ati i wneud hyn nes i'r cyfan fod yn ormod iddi ac na allai ymdopi â’r peth mwyach oherwydd ei chyflwr.

Pan wnaeth Safonau Masnach ymyrryd, sylweddolodd Mr A mai post sgamio ydoedd. Manteisiodd ar y gwasanaeth ailgyfeirio post fel y caiff eu holl bost ei ailgyfeirio i’w mab.

Ar ôl pythefnos, dywedodd mab Mr A:

'Mae’r cynnydd wedi bod yn wych. Fi sydd bellach yn derbyn yr holl bost sgamio ac rwyf wedi derbyn 20 eitem yn ystod y deuddydd diwethaf. Bellach, does dim byd yn cyrraedd fy rhieni,ac am y tro cyntaf ers amser maith, gallaf weld bod mwy o arian yn mynd i mewn i gyfrif fy nhad nac sy’n mynd allan. Arian ar gyfer biliau cartref yn unig sy’n mynd allan. Mae’n rhyddhad mawr.'

Mae’n bwysig nodi bod Mr a Mrs A wedi dechrau ateb y sgamiau yn ystod cyfnod bregus – dirywiad eu busnes.

Mae mab Mr A yn amcangyfrif i’w rieni gael eu twyllo hyd at uchafswm o dros £100,000 dros y blynyddoedd.

Tîm Sgamiau Safonau Masnach Cenedlaethol

Mae Tîm Sgamiau Safonau Masnach Cenedlaethol wedi’i ariannu gan Safonau Masnach Cenedlaethol ac fe'i cynhelir gan Safonau Masnach Surrey. Sefydlwyd y tîm yn 2012 i fynd i'r afael â’r broblem o sgamiau trwy’r post, dros y ffôn ac ar garreg y drws. Mae’r tîm yn gweithio ledled Cymru a Lloegr gyda safonau masnach ac asiantaethau partner i ymchwilio i sgamiau ac i adnabod a chefnogi’r rheini sy’n cael eu twyllo.

Yn aml, mae sgamiau trwy’r post, dros y ffôn ac ar garreg y drws wedi’u hanelu’n benodol at gwsmeriaid difreintiedig neu’r rheini sy’n profi cyfnodau bregus. Mae Tîm Sgamiau Safonau Masnach Cenedlaethol yn amcangyfrif fod colled defnyddwyr yn y DU, o ganlyniad i’r sgamiau hyn, rhwng 5-10 biliwn o bunnoedd bob blwyddyn.

Mae amcanion Tîm Sgamiau Safonau Masnach Cenedlaethol fel a ganlyn:

  • I ADNABOD dioddefwyr sgamiau.
  • I YMYRRYD ac amddiffyn dioddefwyr rhag erledigaeth bellach.
  • I YMCHWILIO i weithgarwch troseddol.
  • I HYSBYSU awdurdodau ac asiantaethau lleol sut i gydweithio â dioddefwyr sgamiau a’u cynorthwyo.
  • I DYLANWADU ar bobl ar y lefel leol, ranbarthol a chenedlaethol er mwyn CYMRYD CAM YN ERBYN SGAMIAU.

Mae'r tîm yn derbyn gwybodaeth gan ystod o asiantaethau partner sy’n ADNABOD dioddefwyr sgamiau posibl. Wedyn, mae’r tîm yn cysylltu â gwasanaeth safonau masnach leol y dioddefwyr distaw hynny ac yn dod i gytundeb â nhw. Mae’r cytundebau partner hyn yn cynnwys sawl ffordd y gall awdurdodau lleol gydweithio i YMYRRYD a chynorthwyo eu dioddefwyr dynodedig. Casglir gwybodaeth am ddioddefwyr ac arfer gorau, sy'n galluogi i'r tîm HYSBYSU awdurdodau lleol ac asiantaethau partner am y ffyrdd mwyaf effeithiol o weithio gyda dioddefwyr sgamiau a'u cynorthwyo.

Mae'r tîm yn anelu at godi ymwybyddiaeth o sgamiau trwy gynhyrchu adnoddau ac ymgyrchoedd blaenllaw i DDYLANWADU ar bobl ar y lefel leol, ranbarthol a chenedlaethol. Mae'r tîm yn meddu ar ystod o brosiectau gweithredol ac ymgyrchoedd, sy’n cwmpasu amrywiaeth o anghenion ac wedi cynhyrchu canlyniadau ardderchog. Mae menter y tîm, sef Ffrindiau yn Erbyn Sgamiau, yn anelu at atal sgamiau a gwarchod pobl rhag cael eu twyllo, trwy rymuso cymunedau i "Gymryd Cam Yn Erbyn Sgamiau".

Mae'r tîm yn gweithredu ar sail y wybodaeth a dderbyniwyd gan wahanol ffynonellau, gan gynnwys prosiectau mewnol, er mwyn YMCHWILIO i lwybr post sgam. Trwy olrhain y llwybr arian a anfonwyd mewn ymateb i sgamiau, mae llwyddiant y tîm wedi derbyn cryn sylw ac mae’n parhau i weithredu ar adroddiadau newydd i fynd i'r afael â gweithgareddau twyllodrus..

Mae Tîm Sgamiau Safonau Masnach Cenedlaethol yn brwydro dros genedl sy’n rhydd rhag sgamiau trwy "Gymryd Cam Yn Erbyn Sgamiau".