Beth yw Sgamiau?

Beth yw Sgamiau?

Ceir llawer ffurf ar sgamiau; derbyn cyswllt diwahoddiad trwy e-bost, llythyr, a dros y ffôn neu wyneb yn wyneb, gan wneud addewidion ffug i gael arian gan bobl trwy dwyll. Mae nifer o sgamiau’n bodoli, ond ymysg y rhai sydd fwyaf cyffredin yw lotrïau ffug, rafflau neu gamblo twyllodrus, clirweledwyr, sgamiau cyfrifiadurol a sgamiau rhamant. Mae’r troseddwyr yn ymdrechu i dwyllo pobl gyda dogfennau neu wefannau crand a swyddogol eu golwg, neu jargon credadwy gwerthu dros y ffôn, gyda’r nod o’u perswadio i anfon ffi prosesu neu weinyddu, talu costau postio neu yswiriant, neu wneud galwad ffôn cyfradd premiwm. Ymwelwyr ffug, masnachwyr drygionus a gwerthwyr diegwyddor sy’n cyflawni sgamiau ar eich carreg drws, sy’n galw heibio, gan amlaf heb wahoddiad, ar wedd cwmni neu fusnes dilys.

Stori Joe

Stori Mr a Mrs A

Cafodd Mr a Mrs A eu twyllo gan sgamiau ers tua 20 mlynedd. Roedd Mr a Mrs A wedi rhedeg busnes hamdden llwyddiannus ers blynyddoedd lawer gyda sefyllfa ariannol gadarn. Wedyn, tua 20 mlynedd yn ôl, dechreuodd y busnes fethu.

Mr A;

'Pan ddaeth y llythyron cychwynnol yn dweud fy mod i wedi ennill symiau mawr o arian, meddyliais y gallai fod yn wir ac yn union beth oedd angen arnaf, am i mi golli cymaint o arian oherwydd yr effaith ar ein busnes. Fe wnaeth y twyllwyr fy nal ar gyfnod bregus, am wn i.'

Pan oedd y sefyllfa ar ei gwaethaf, roeddent yn anfon £300 mewn arian parod at y troseddwyr bob wythnos. Dros y blynyddoedd, ceisiodd eu mab eu perswadio eu bod nhw’n ateb sgamiau ac nid lotrïau a rafflau dilys, ond ni thyciai dim. Roedd y broblem mor ddifrifol, roedd eu mab yn ofni na fyddai ei rieni’n gallu talu eu biliau cartref.

Fe wnaeth Mrs A helpu Mr A ateb y llythyron ac fe ddaeth hi’n rhan fawr o’r holl beth hefyd. Cymaint felly nes i Mr A deimlo y byddai’r weinyddiaeth ynghlwm wrth ateb y sgamiau yn cadw meddwl ei wraig yn effro, a hithau’n dechrau dangos symptomau dementia. Fe wnaeth hi ddal ati i wneud hyn nes i'r cyfan fod yn ormod iddi ac na allai ymdopi â’r peth mwyach oherwydd ei chyflwr.

Pan wnaeth Safonau Masnach ymyrryd, sylweddolodd Mr A mai post sgamio ydoedd. Manteisiodd ar y gwasanaeth ailgyfeirio post fel y caiff eu holl bost ei ailgyfeirio i’w mab.

Ar ôl pythefnos, dywedodd mab Mr A:

'Mae’r cynnydd wedi bod yn wych. Fi sydd bellach yn derbyn yr holl bost sgamio ac rwyf wedi derbyn 20 eitem yn ystod y deuddydd diwethaf. Bellach, does dim byd yn cyrraedd fy rhieni,ac am y tro cyntaf ers amser maith, gallaf weld bod mwy o arian yn mynd i mewn i gyfrif fy nhad nac sy’n mynd allan. Arian ar gyfer biliau cartref yn unig sy’n mynd allan. Mae’n rhyddhad mawr.'

Mae’n bwysig nodi bod Mr a Mrs A wedi dechrau ateb y sgamiau yn ystod cyfnod bregus – dirywiad eu busnes.

Mae mab Mr A yn amcangyfrif i’w rieni gael eu twyllo hyd at uchafswm o dros £100,000 dros y blynyddoedd.

Tîm Sgamiau Safonau Masnach Cenedlaethol

Mae Tîm Sgamiau Safonau Masnach Cenedlaethol wedi’i ariannu gan Safonau Masnach Cenedlaethol ac fe'i cynhelir gan Safonau Masnach Surrey. Sefydlwyd y tîm yn 2012 i fynd i'r afael â’r broblem o sgamiau trwy’r post, dros y ffôn ac ar garreg y drws. Mae’r tîm yn gweithio ledled Cymru a Lloegr gyda safonau masnach ac asiantaethau partner i ymchwilio i sgamiau ac i adnabod a chefnogi’r rheini sy’n cael eu twyllo.

Yn aml, mae sgamiau trwy’r post, dros y ffôn ac ar garreg y drws wedi’u hanelu’n benodol at gwsmeriaid difreintiedig neu’r rheini sy’n profi cyfnodau bregus. Mae Tîm Sgamiau Safonau Masnach Cenedlaethol yn amcangyfrif fod colled defnyddwyr yn y DU, o ganlyniad i’r sgamiau hyn, rhwng 5-10 biliwn o bunnoedd bob blwyddyn.

Mae amcanion Tîm Sgamiau Safonau Masnach Cenedlaethol fel a ganlyn:

  • I ADNABOD dioddefwyr sgamiau.
  • I YMYRRYD ac amddiffyn dioddefwyr rhag erledigaeth bellach.
  • I YMCHWILIO i weithgarwch troseddol.
  • I HYSBYSU awdurdodau ac asiantaethau lleol sut i gydweithio â dioddefwyr sgamiau a’u cynorthwyo.
  • I DYLANWADU ar bobl ar y lefel leol, ranbarthol a chenedlaethol er mwyn CYMRYD CAM YN ERBYN SGAMIAU.

Mae'r tîm yn derbyn gwybodaeth gan ystod o asiantaethau partner sy’n ADNABOD dioddefwyr sgamiau posibl. Wedyn, mae’r tîm yn cysylltu â gwasanaeth safonau masnach leol y dioddefwyr distaw hynny ac yn dod i gytundeb â nhw. Mae’r cytundebau partner hyn yn cynnwys sawl ffordd y gall awdurdodau lleol gydweithio i YMYRRYD a chynorthwyo eu dioddefwyr dynodedig. Casglir gwybodaeth am ddioddefwyr ac arfer gorau, sy'n galluogi i'r tîm HYSBYSU awdurdodau lleol ac asiantaethau partner am y ffyrdd mwyaf effeithiol o weithio gyda dioddefwyr sgamiau a'u cynorthwyo.

Mae'r tîm yn anelu at godi ymwybyddiaeth o sgamiau trwy gynhyrchu adnoddau ac ymgyrchoedd blaenllaw i DDYLANWADU ar bobl ar y lefel leol, ranbarthol a chenedlaethol. Mae'r tîm yn meddu ar ystod o brosiectau gweithredol ac ymgyrchoedd, sy’n cwmpasu amrywiaeth o anghenion ac wedi cynhyrchu canlyniadau ardderchog. Mae menter y tîm, sef Ffrindiau yn Erbyn Sgamiau, yn anelu at atal sgamiau a gwarchod pobl rhag cael eu twyllo, trwy rymuso cymunedau i "Gymryd Cam Yn Erbyn Sgamiau".

Mae'r tîm yn gweithredu ar sail y wybodaeth a dderbyniwyd gan wahanol ffynonellau, gan gynnwys prosiectau mewnol, er mwyn YMCHWILIO i lwybr post sgam. Trwy olrhain y llwybr arian a anfonwyd mewn ymateb i sgamiau, mae llwyddiant y tîm wedi derbyn cryn sylw ac mae’n parhau i weithredu ar adroddiadau newydd i fynd i'r afael â gweithgareddau twyllodrus..

Mae Tîm Sgamiau Safonau Masnach Cenedlaethol yn brwydro dros genedl sy’n rhydd rhag sgamiau trwy "Gymryd Cam Yn Erbyn Sgamiau".